LCG0092Führereid2
Ébe sind dië Hère Profàssoore–n ymarschiërt is Kouhrfurschteschloss vo Poppelsdoorff, ound daa faare mer wyter:
Dië Dozànte, wo dèè Saal vo fruëner hèr na kàned, cheumed bim inemarschiëre schiër en Schogg uber. Ous em ggruumige–n Empfangssaal hànd dië béquèème Soffa ound Sàssel mit ire Gobelin– Steuff muëse Platz mache, ound rysigi Haaggechruuzfaane vertécked dië làbesfreuïdige Wandmaaleréje–n ous em sibezààte Jaarhoundert. Obe doure verchundt es Sprouchband a de–r àinte Lèngswand dië Dévyse vom Dritte Rych: „EIN VOLK – EIN REICH – EIN FÜHRER“. Oune draa, vor em Haaggechruuz, waartet es Stéépoult. Déét hy schrytet im zackige Takt, éskortiërt vo Béwaffnete–n i brouhne–n Offiziërsouniforme, de–r Oberburgermàischter, en schnàidige Rylànder mit atléétischem Kèurper ound Koubikschàdel, blawe–n Awge–n ound blonder Mittelschàitle. Er hàt syni Gsichtsbéhaarig souhber rasiert mit Ouhsnaam vo zwééne schuttere Stràiffe vo de Naseleucher zour Oberlippe–n abe. Dië 12 Ràije–n à nuun blonde Hèuhrli mouë me–n alerdings vo Nèuhchem aalouëge, fur das de richtig Ydrouck entstaat. Sys Amt verdankt er lédiglich syner strame Haltig als fruës Mitglyd vo de Nazjonaalsozjalistische Tuutsche–n Aarbàiterpartéi. Vis–à–vy vo-n ihmm, ouf dèm fur dèè Zwàck lèèr ggrouhmte Platz, stéled sych dië Hère Dozànte militèèrisch ouhfràcht i Rài ound Glyd. E Gsinig, wo–n ales Schwach verachtet, verlangt ébe–n aw vo Gàischtesarbàiter e strami Haltig. P'Blaamousig, dië fàschtlichi Béglàitig vom Zouhg, stéllt sych hinder em Strychorchéschter paraat. Aw dië Mousiker waarted graadouhf, als hétted s' de Boge verschlouckt. De–r Oberburgermàischer komandiërt Hinkelgrouëz ound git de Mousiker 's Zàiche fur 's Tuutschlandliëd ound fur dië koomischi Humne, wo–n im éérschte Satz daas Wort „hoch“ ouf de tuuffschté Toon fallt. Nachèr tèurff me de ràcht Arm wider abe nèè zoum éérschte Satz vom Bééthooven syner Éroica. Àine vo de heuhche–n Èssèss–Offiziër trouckt sys Glucksggfuul ouhs uber p'Béràitschaft vo déne gschyde Hère, ouf de Gébourtstaag vom Fuërer hy iri spéziéle Fèèigkàite in Diënscht vo ébe dèm Fuërer, vom Volch ound vom Rych z'stéle, ound er bétoont, daas Gschànk meugi màngem grooss voorchoo, doch séigs verschwindend chly im Verglych zou dèm, wo de Fuërer fur jéde–n àinzeln wië fur g'Gsamthàit scho tdaa héig, tuëg, ound na im Sinn héig, z'touë. De–r Oberburgermàischter erineret draa, das bis vor acht Jaare na de Franzoos i déne Ruum sych bràit ggmacht ound syne dékadànte Ggnuss hyggèè héig. Er wèrmt dië Légànde–n ouhf vo dèm Dolch, wo internazjonalistischi Verrèuhter wië Komounischte–n ound Joude–n em wààgere Landser zmittst i dèm sym Héldekampf in Rougge gstoosse héiged ound bétoont, das jétz en neuje Wind blaasi, wo vo jédem bédingigsloos syn Ysatz fur de Fuërer forderi. Déé wussi scho, waas neuhtig isch. Dië erlitteni Schmaach, bétoont er, cheuni nou uberwounde wèrde, wànn sych jéde bégàischteret em Fuërer syne Zyl ounderwèrffi, ouf em Fuërer sym ggwèèlte Wààg fursi schryti ound jéde fur sych syni abwychende Gédanke–n ound ouhfmupfige–n Uberléggige abekàmpfi. Daas gàlti psounders fur dië, wo sych ggwont séiged, irem Tànke t'Zugel schlyffe laa ound fur dië wo màinid, sy wussid 's bésser. Mit de Wort: „Ein Volk, ein Reich, ein Führer“ làitet er uber zoum Ablawff vom Schweuhre. Ài Fakoultèèt oum dië ander làit der Àid ap, ound der Apàll gàlti (em Rang, ound dànn em Abécé naa) em entspràchende Dozànt. Aw dië Maanig findt de–r Oberburgermàischter neuhtig: "Jeder tritt in strammer Haltung vor, spricht die Schwurformel, sie sollte jedem bekannt sein, schreitet an seinen Platz zurück ohne weitere Formalitäten noch Äusserungen." De Ràkter macht de–r Aafang vo dère lange, lange Ràje, ound de Profàsser Chrafft tounkt's en Ééwigkàit, bis èr als évangéélische–n Ordinaariouss i dèm katolische Poppelstoorff dàn àntli draachèèm. Er probiërt sych mit théoloogische–n Uberléggige wach z'phalte–n ound verschrickt fascht e chli, wo–n er erchànnt, das de Rouëff: „Kuat Schoafft–Güügaa“ ihmm gilt. Er nimmt si zàme, marschiërt stramm vor 's Stéépultli, macht de Hinkelgrouëz (was scho en àxtravagante–n Uberyfer isch) ound erchlèèrt i sym zackigschte Hoochtuutsch, èr anerchàni syni Pflicht ound wéli syn Amtsàid ablégge, alerdings mit dèm Zouësatz: „soweit ich es als evangelischer Christ verantworten kann.“
Wirt en àiteuhnige Voorgang pleutzli–ch ounderbroche, chounnt en ounerwaarteti Steuhrig dezwusche, en ounggheuhrigi Kuënhàit, so cha 's àim tounke – t'Zyt stèung still; es git en chourze Momànt Stili, wo–n àim wàg syner aagspannte–n Erwaartig vo–r ere–n ounggwusse–n aber gràssliche Réakzjon cha–n àndloos voorchoo. Das eupper en Zouësatz zoum Fuëreràid verlangt, macht ali paff, ound de–r Oberburgermàischter wàiss droum neud grad, wéli Réakzjon drouhf aapbraacht wèèr. Er louëgt oumenand ound gséét uberaal nou–r Erwaartig ooni Entschlouss, ound so bàllt er lédiglich: „Zusatz nicht vorgesehen“. Ganz rouïg widerholt de Profàsser Chrafft, èr wéli de–r Àid schweuhre, aber nou mit sym Zouësatz. De–r Èssèss Offiziër hàt sych ounderdésse ggfasst ound schnawzt: „Mensch ! Könnse das nich vastehn !" Daas hilfft em Oberburgermàischter ouf de Sproung: „Dea Amtsaid ist vooagegeem. Was soll dass uubahawpt. Wollnse 's bessa wussn als dea Fuua ?“ ound de Profàsser, wyter rouïg ound èrnscht: „Nicht ich weiss es besser, sondern Jesus Christus. Uns allen ist der Heiland geschenkt, wir alle dürfen seiner Botschaft folgen, auch die, welche nichts von ihm wissen wollen“ „Schnauze !“ teuhnts daa, „Entscheiden Sie sich, Amtseid wie gegeem – oder rauss !“ De Profàsser wott na euppis sàge, daa packed en zwéé Ouniformiërti ounder de–n Èrm ound bringed en zour Ture–n ouhs. De–r Oberburgermàischter bruëlet, wànn na eupper de–r Amtseid neud wéll Voorschriftsggmèuhss ablégge, dèè muës sych jétz sofort abmàlde mit Fakoultèèt ound Name ound de Rouhm verlaa. E zwàiti Steuhrig findi kà Douldig méé. Ounderdésse trullt de Kourt vor em Ouhsgang na de Chopf hindersi ound ruëfft: „Gott behüte seine verlorenen Söhne.“ De Ràkter rànnt em naa ound ousse–n am Saal verlangt er em mit hoochrootem Gsicht t'Schlussel zrougg. Nach eme chourze Màinigsouhstouhsch béfillt er dànn, er muës sys Buro na am glyche Taag rouhme, 's Àigetoum vo–r Ouniversitèèt wië Schrifte–n ound Tafle–n a de–n entspràchende Stéle–n apgèè, psounders t'Schlussel i de Kanzléi ound er tèurffi nou sys pèrseuhnli–ch Àigetoum mitnèè. Nach eme chourze „Heil Hinkel“ verschwindt er wider hinder de Tuur ound a syn Platz i dère Zérémony. Em Kourt flitzt en Anékdoote dour de Chopf: a me Chirourgekongràss git en Schwyzer Schéffaarzt sym Tuutsche Koléég ouf de Hinkelgrouëz zour Antwort: „Heil du ihn“, aber er ounderdrouckt dèè Sarkasmouss, wo doch neud zour Idéé passt, wo–n èr sych vom Hàiland macht.
Es Bitzli verschrickt t'Lydja scho, wo de Kourt ounerwaartet gly scho wider dehàime–n ouhftawcht. Glych das èr mit syni zwoo Frawe syn Plaan fur de–r Amtsàid bésproche ghaa hàt, ound ale 's Risiggo fur sych, aber aw fur dië ganz Familje klaar gsy isch, wo–n er deby ygaat, sind jétz doch béédi paff. Dië héftig Réakzjon ouf dèè fromé Zouësatz hétt me glych neud gglawbt, trotz aler Erfaarig. Imerhy isch ne sofort klaar, das èr syni Profàssour verloore hàt. T'Vonnaa erchlèèrt sofort, sy wèrdi wië versproche–n oumso méé zallti Ouhfgaabe fur dië Békànendi Chile–n ubernèè als Bytraag zoum Familjenunderhalt. T'Lydia wott neud zrouggstaa ound màint, sy cheunnt, ébefalls wië scho ggsàit, alefalls als Organischtin i Gottesdiënschte–n yspringe, wirfft aber aw namaal dië Fraag ouhf, eub neud jétz de Momànt choo wèèr, daas gràssli Rych z'verlaa ound mit em Réscht vo de Familje i t'Hàimet zrougg gaa. De Kourt wott ali dië Fraage z'dritt béspràche, sobald èr sàlber gsèch, waas fur Muglichkàite–n èr na daa héig, grad i Bézouhg zour Békànende Chile. Jétz aber muës èr schleuïnig go sys Buro rouhme–n ound wèèr deby froo oum t'Vonnaa, wo sych ja ouhskàni i sym Chraam. Sàlpverstàndtli geund dië zwài mitenand is Fakoultèètsgébeuïde go daas Rouhme–n erlédige. Syni ggliëbti Hulff wott natuurli wusse, wië 's ihmm jétz zmouët séig. Grad, wo–n er zoum Kouhrfurschteschloss ouhs séig, héig èr sych e soo fréi ggfuult, e dèèwààg gluckli uber dië Fréihàit, wo–n ihmm syni Ggwusshàit git, das er im Sinn vom Hàiland handli, ound daas Gfuël hébi imer na ane. Imerhy mèrk er jétz grad bim ouhfrouhme, wië's em làid tèèt, so ooni Apschyd vo syne Stoudànte muëse verschwinde, waarschynli cheumi daas na stèrcher, aber defuur héig er ja e Zouëkoumft, de Kampf gàge 's Beuhse gèung wyter, ound ébe fur dèè gspuur er sych fréi wië na nië.
T'Lydia blybt i de Wonig zrougg, zàme mit de Bèrta. Wië scho lang nume isch ere dèè Kourt e dèèwààg als Maa voorchoo, e soo mànschlich, sàlbschtbéwousst i syner Schwèchi, àifach scheuhn; sys Glucksggfuul hàt sych ouf t'Lydia ubertràit, ound vor irem inere–n Awg staat wider dèè Hulffspfaarer; dèè joungé Théoloog, synerzyt wo–n er ire voorgstéllt worde–n isch von irem Pfaarer, sym Voorgsétzte. Doo hàt er es èènli's Ggfuul ouhsgstraalt, ébe dèèwààg sàlbschtbéwousst, dèè groossé blondé joungé Maa, daas hàt si àifach ggruërt. Ound spèuhter isch de Momànt choo, wo de Hulffspfaarer Chrafft 's éérscht Maal draa chounnt zoum prédige; vo synere Joumpfereprédig isch t'Rèèd gsy, mit ire Frundine hàt me speuttisch uber 's Entjoumpfere ggigelet. Sy, ouf de–r Émpoore, sitzt a–r Orgle, natuurli gheuhrt si syni Stimm, dië klaari, tuutli Manestimm, en aaggnèèmi Stimm, na rouïg ound doch chrèftig bi–n ylàitende Worte, dànn zouënàmend angaschiërt, mit Worte, wo–n aw t'Organischtin packed, wo ja scho bi mànger Prédig deby gsy isch ound euppedië nou mit halbem Oor zouëlost. Prèzys daas Liëd, wo–n ere de ganz Taag scho in Oore lyt, béglàitet sy doozmaaal, jétz psinnt si si ouf dèè Ggsang: "Ein feste Burg ist unser Gott". Nach de Chile chounnt doch dèè Pfaarer Chrafft na zou ire, zour jounge–n Organischtin, cho tanke sàge; git ere t'Hand. Root worde–n isch si, wië–n es chlyses Màitli, verlàge. Nachane louëgt si em vo wytem naa. Er staat déét in ere Grouppe vo Luut ous de Chileggmàind wo cheumed ihnn zou synere Prédig bégluckwunsche. Vill Luut stouhned doo nàmli–ch uber dië kàmpferisch ound deby gouët Prédig vole Zouëversicht; neud sàlpverstàndtli fur e Joumpfereprédig. Deby zouë staat syn Schéff, de Hèr Pfaarer, ound t'Lydia gséét 's éérscht Maal dië Familje Chrafft; wurdig de Hèr Profàsser, denàbe p'Fraw Profàsser, dië grooss Daame, wo so sàlbschtsicher ound stolz ouhftritt, dië zwoo Schweuschtere, ound en lange, magere Pourscht mit èrnschtem Gsicht, 's Model vom Vatter, wurkt e chli linkisch nàbe–t eme roundliche, freuhliche, wo–n ééner de Mouëtter glycht; dië bééde Bruëdere. – Es isch gglounge, wië–n ire daas hut na so tuutli gàgewèrtig isch, mitsamt dèm Gfuul, dère Béwounderig fur dèè joung Pfaarer, verbounde mit ere ggwusse Béklàmig. Amig wànn ere dië Szééne sider voorchounnt, tawcht zàme demit daas Gfuul ouhf. Si mouës zou dèm Maa oufelouëge, ound èr béhandlet si imer so … wië–n en Kameraad, glychwèrtig. Er intràssjert sych fur t'Orgle, ires Spyl am Gottesdiënscht, anders, méé wéder de Schéff. Wo si en Orgelaabig veraastaltet, sitzt er i g'Chile, nachane chounnt er zouë–n ere cho réde uber 's Stouck, mit Verstàndnis, gschyd ound yfuulsaam. Wànn èr prédiget, bringt ere–n euppe Blouëme, euppe ladt er si y zou me Kafi, ound wo wider emaal syni Éltere–n ouf Psouëch choo sind, mouës sy aw deby sy. – Gglounge, was ire jétz ales wider in Sinn chounnt. Dànn wirt er ja scho bald drouhf in Strigel ggwèèlt, als Ggmàindspfaarer. Me schrybt si–ch enand, èr chounnt si sogar cho psouëche, wott ere dànn syn Wurkigsoort zàige. Neud lang drouhf stirbt dànn syn Vatter, de Profàsser. "Waroum bi–n i–ch àigetli–ch a t'Abdankig ggange ?" frèuhgt si t'Lydia. "Déét hàt sych syni Mouëtter starch mit mer apgèè, ych bi gar neud drouhs–choo; aaggnèèm, aber àigenaartig isch es gsy. Ound dànn hàmer ja gghuraate, daas isch ja gsy … richtig, 's Jaar drouhf isch ja de Chriëg loosggange … de Wàltchriëg, … zoum éérschte Maal en Wàltchriëg. Vorane hàt me na grooss cheune Fàschte, es wounderbaars Hoochsig ha–n i gghaa, ych ha ja soo a syni Liëbi gglawbt … Ound jétz steumer soo mitenand, e dèèwààg freumd."